Media en wijsheid: je kind in de digitale wereld

Media spelen een steeds belangrijkere en grotere rol in ons leven en dat van kinderen. Media en wijsheid, gaan die eigenlijk wel samen? En zo ja, gaan media en wijsheid dan ook samen met kinderen?

Digitaal vaardig
Vanaf 2027 valt in het onderwijs de digitale vaardigheid van kinderen onder de basisvereisten, de kerndoelen. Andere basisvereisten zijn lezen, taal, rekenen en burgerschap. Digitale vaardigheid als basisvereiste betekent dat het onderwijs de verplichting heeft de kinderen hierin les te geven. De basisvereiste van digitale vaardigheid betekent dat het onderwijs de verplichting heeft de kinderen hierin les te geven. Doel hiervan is dat zij nu en later goed kunnen functioneren in de digitale samenleving. Denk hierbij aan het kunnen gebruiken van allerlei mogelijkheden op het internet. Belangrijk is dat kinderen dit leren, als voorbereiding op bijvoorbeeld online bankieren, digitale communicatie en privacy in de onlinewereld.

Mediawijs
Doel is ook kinderen mediawijs te maken. De betekenis van mediawijsheid is volgens de Raad van Cultuur ‘het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteit waarmee burgers zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in een complexe, veranderlijke en fundamenteel gemedialiseerde wereld’. Aandacht voor media hoort bij de dagelijkse opvoeding van ieder kind, al vanaf het eerste moment dat hij of zij naar een scherm kijkt. Met mediaopvoeding leert je kind om bewust, veilig en gezond om te gaan met media. Dit kan problemen voorkomen, zoals online pesten, te lang gamen of nepnieuws aanzien voor echt nieuws.

Mediaopvoeding
Mediaopvoeding vraagt grotendeels hetzelfde als de rest van de opvoeding. Je kunt het vergelijken met de manier waarop je omgaat met slapen of snoepen. Hiervoor zijn regels en grenzen en is het belangrijk om consequent en duidelijk te zijn. Ook kun je het vergelijken met leren fietsen of naar school lopen. Eerst doe je dit samen, later kan je kind dat alleen. Je kind kan zo ook leren omgaan met media. Net als bij slapen of snoepen draait het daarbij niet om goed en fout, maar om dat dit op een ontspannen manier kan gaan. Verder gaat het bijvoorbeeld om het aanbrengen van een goede balans tussen media en andere dingen doen en om of je kind online veel alleen mag doen of jullie dit vooral samen doen.

Wanneer, waarvoor en hoe
Vaak worden media ingezet als een kind moe is, of zich verveelt. Media zijn dan een soort digitale speen. Maar heeft je kind last van verveling of frustratie, dan leert hij of zij daar ook van, bijvoorbeeld oefenen om geduld te hebben. Online zijn allerlei aanbevelingen voor schermtijd te vinden, maar het is interessanter om te kijken naar de functie die de verschillende media hebben. Wanneer wel, wanneer niet? Waarvoor wel, waarvoor niet? En ook hierbij is weer de vraag: doe je het samen (samen een dansje doen, samen een filmpje kijken en samen natekenen) of is je kind alleen online en moet hij of zij zichzelf wegwijs maken? Onderzoek laat zien dat het uitmaakt welke media ingezet worden om kinderen te laten ontspannen en ook hoe dat gedaan wordt. Als ouders samen met hun kind - leeftijdsadequaat - educatieve media kijken en daar samen over praten, ontspannen de meeste kinderen fysiek.

Opvoeden in de huidige tijd is niet altijd makkelijk, maar vroeg inzetten op een gezonde mediabalans levert op lange termijn het meeste op. Gelukkig zijn kinderen nog heel flexibel en liggen hier veel kansen. Media en wijsheid en kinderen, ja, ze gaan echt samen!